Seydişehir'de Tarım

|

---

Yeraltı Zenginlikleri
Seydişehir'de Tarım
Seydişehir Ekonomisi

İlçemizde önemli ölçüde nohut tarımı yapılmakta olup, kuru fasulye üretimi de ilçe bitki deseninde yer almaktadır. 1997 yılı itibari ile toplam 541.110 dekarlık tarım arazimizin, 30.000 dekarında yani %6’lık bölümünde baklagil

Bu rakamın geçmiş yıllarda %17’lerde iken bugün bu kadar düşmesinin nedeni, kontrolsüz su hareketleri neticesi, kaliteli ürün hasat edilememesi üzerine baklagillerin pazar değerinin düşmesi sonucunda diğer bölge ürünleri ile rekabet edemeyişidir. Ancak 1997 yılında nohut ekim alanımızın artması ve 4.500 ton civarında ürün elde edilmesi beklenmektedir. Bu sonuç Suğla Gölü havzasında olabilmiştir. Belirtildiği gibi nohut üreticimizin pazar açısından sorunu bulunmaktadır. Her yıl suyun ekim zamanında arazide kalması nedeniyle büyük miktarda ekimin ardarda yapılamaması, modern makinalı tarıma geçişi güçleştirmiştir. Çifçimiz pulluk üzerine takılan, sürekli tohum bırakarak sıra üzeri aralık vermeyerek ekim yapan aletlerle (Kontrolsüz olarak yerel imal) veya el ile nohut ekimi yapmaktadır. Tohum derinliğinin standard olmaması sık ekim yapılması ve taban suyunun Suğla arazisi üzerinde günlere göre değişiklik göstermesi, hasat olgunluğunun tarla boyunca homojen olmamasına sebep olmakta,hatta bazı bölgelerde nohut, soğukların başlaması üzerine yeşil veya kaba yem olarak hasat edilmektedir. İlkel makina ile yapılan hasatta olgun ve olgunlaşmamış taneler ayırt edilmemekte bu şekilde de kalite düşmektedir.

İlçemiz 30 yıl kadar önce, leblebi sektöründe ülke genelinde söz sahibi iken 263 tezgahtan haftalık 110 Ton leblebi elde edilip dağıtımı yapılırken, bugün 14 tezgahla haftalık 1 ton leblebiyi ilçe içerisinde satabilmektedir. Bu satışın büyük bir kısımı da işlenmiş nohut olarak başka bölgelerden getirilen ürünlerle gerçekleştirilmektedir. Nohut üretimi ve leblebi sektörü belirttiğimiz üzere birbirine bağlıdır. Suğla Gölü projesi ile drenaj ve ıslah sorunları giderilirken bilinçli ve hızlı bir şekilde mekanizasyon ve kalite standartizasyonu konularına ağırlık verilerek eğitim çalışmaları yapılmalıdır. Bu konuda İlçe Müdürlüğü’müzün girişimleri sonucu,Ankara Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü ilçemizde bu yıl 25 ayrı çeşitin yer aldığı 1 adet deneme ve 3 ayrı çeşidin yer aldığı 2 adet demostrasyon çalışması yapmış olup, bunlar hasat zamanı tarla günleri düzenlenerek çiftçilerimize gösterilecektir. Bu çalışmalar, standart çeşitlerinin yaygınlaşması ve mekanizasyon aletlerinin kullanılması açısından önemlidir.

Diğer bir baklagil olan kuru fasulyenin 2.500 dekarlık ekim alanı ve ortalama 100 kg/dekarlık verimi söz konusudur. İlçemizin iklim ve toprak yapısı göz önüne alındığında kuru fasulyenin oldukça dar bir ekim alanında ve düşük bir verimle ziraatinin yapıldığı görülmektedir. Standart çeşitlerin ekilmeyişi, yeterli işletme büyüklüğüne sahip çiftçilerin kuru fasulye tarımına yönelmeyişleri ve mekanizasyon yetersizliği,birim alandan alınan verimin çok düşük seviyelerde kalmasına neden olmaktadır. Bu yıl 250 ton civarında beklenen kurufasulye üretimimizin 750 tona çıkması imkansız değildir. Modern tarım tekniklerini kullanarak eğitim çalışmaları ile bu mümkün olacaktır. İlçemizin baklagil üretiminde ve kalitesinde olması gereken yerden uzak olduğu bir gerçektir. Baklagil ekim alanlarının yer aldığı Suğla havzasında, yapılmakta olan “Suğla Gölü Projesi” bitirildiğinde, problemsiz olarak ziraat edilecek alan 100.000 dekarın üzerinde olacaktır. Bölge arazisinin verimliliği dikkate alındığında bilinçli bir tarım ile iklim ve toprak yapısına uygun olan bütün sebze, hububat, baklagil, yem, sanayi bitkilerinden en üst düzeyde verim alınabileceği tartışılmaz bir gerçektir.

3.4. YAĞLI TOHUM BİTKİLERİ

AYÇİÇEĞİ

Yıllara göre değişmekle birlikte İlçemizin 21 köyünde az miktarda ekimi yapılmaktadır. Genellikle iri taneli çeşitler ekilmekte olup, üretilen ürün çerez olarak tüketilmektedir.

Kapama alan ekilişi çok azdır. Sanayi bitkilerinden Şeker pancarı ekim sahalarında sınır bitkisi olarak ekilişi daha çoktur. Toplam ekiliş 52 Hektardır. Kültürü yapılan bitkiler arasında ve kültür arazisi toplamı içerisinde işgal ettiği alan yaklaşık %09, Sanayi bitkileri ekilişleri içerisinde işgal ettiği alan %0.22 gibi düşük bir miktardır. Türkiye’de 596.000 Hektarda üretimi yapılmakta olan ayçiçeğinin yağlı tohumlar içerisindeki payı %43,5 verim ortalaması hektara 1570 kg. dır. İlçemizde yüksek verimli hibrit çeşitlerin kullanılmayışı ve cins olarak iri taneli çerezlik çeşitlerin kullanılması nedeniyle hektara verim 1000 kg. dır.

İlçemizdeki üretim, toplam 52 ton civarındadır. Üretimden dolayı katma değer olarak ülke ekonomimize 5.000.000.000.- TL. lık katkı sağlanmaktadır.

Bol güneşli, yıllık 700-800 mm. yağış alan, büyüme mevsimi boyunca 400 mm. den fazla yağış alan, toprak ph sı 6.0-7.2 arasında olan, derin profilli rutubetli ve humuslu topraklarda sulamadan bile ayçiçeği yetiştiriciliği yapılabilmektedir. Bu özellikler dikkate alındığında münavebe uygulayarak, makinalı tarıma geçilerek, hibrit çeşitleri kullanılarak ve iyi bir bakımla Seydişehir’de verim Türkiye ortalamasının çok üzerine çıkarılabilir.

HAŞHAŞ

Ülkemizde Afyon, Denizli, Uşak, Kütahya, Isparta, Burdur ve Konya’da üretimin yapılmasına izin verilen haşhaş, İlçemizde de yıllara göre değişmekle birlikte 20-25 köyde yazlık ve kışlık formlarıyla üretilmektedir.

İlçemizdeki haşhaş ekim alanı, toplam 64.9 hektardır. Bu miktarın İlçemizin kültür arazisi toplamı içerisindeki payı %0.12, sanayi bitkileri içerisindeki payı ise %0. 27 dir.

Verimde Türkiye ortalaması 40-150 kg.olup, yıllara göre değişmekle birlikte ilçemizde ortalama dekara 100 kg. tohumdur. Kapsül verimi ise dekara 100 kg. civarındadır.

İlçemizdeki haşhaş ekilişinden dolayı yaklaşık 65 ton dane, 65 ton da kapsül üretilmektedir.

Dane üretiminin az oluşu nedeniyle yağ sanayinde kullanılamamakta, İlçemizdeki fırınlarda ve ev ekmekçiliğinde, simitçilik sektöründe ve bunlar gibi hamur işlerinde ,lezzet ve görüntü güzelliği için tüketimi yapılmaktadır.

Kapsüllerin ekimi ruhsata tabii olduğundan TMO ’ne yatırılması zorunludur. İlçemizdeki üretimden dolayı 6.500.000.000.- TL. sı kapsül değeri ve 5.000.000.000.- TL. sı tohum değeri olmak üzere toplam 11.500.000.000.- TL. tutarındaki bir katma değer ekonomimize kazandırılmaktadır.

Haşhaşın gelişme süresi içerisinde 300-400 mm.lik yağış, yeterince kireç içeren allüviyal topraklar gerektirmesi ve kışın kar örtüsüne dayanabilir oluşu İlçemizin haşhaş üretimine uygun olduğunun göstergesidir. Ayrıca haşhaş, toprağı yormayan gıdaca zengin bir çapa bitkisi olduğundan,kendinden sonra gelen ürüne yabancı otlardan temizlenmiş bir tarla bırakır. Ancak diğer çapa bitkilerinin çiftçiye daha fazla kazanç sağlaması ve haşhaş tarımının fazla işçilik gerektirmesi ekimini sınırlamaktadır.

3.5. SEBZE EKİLİŞ VE ÜRETİMİ

Akdeniz Bölgesi ile İç Anadolu bölgesi arasında kalan ilçemiz Mayıs-Ekim ayları arasında bölgeye mahsus sebzeleri yetiştirip ilçe ihtiyacını karşıladığı gibi son yıllarda ilçe dışına da ihraç eder duruma gelmiştir. İlçemiz çiftçileri ithal ve melez tohumlarla 12-13 yıl önce tanışmış olup, tartışmasız üstünlüğünü kabul ederek seçimini yapmıştır. Üretimde artış fiyatların düşmesine neden olduğu için çiftçilerimiz “ hangi zamanda ne yetiştirmeliyim?” aramasına girmiş olup ilkbahar-sonbahar turfanda sebzeciliğine, ikinci üretim sebzeciliğine,hatta örtü altı sebzeciliğine yönelmiştir. Seydişehir- Manavgat yolunun faaliyete geçmesi Seydişehir’li üreticiye yeni bir fırsat yaratmış olup, Akdeniz tüccarını sahilin üretimi bittikten sonra yayla konumunda olan Seydişehir’e çekmeye başlamıştır. Bunun örnekleri gittikçe artan bir tempo ile son 3-4 yıldır görülmektedir. Taze Fasulye, Domates, Hıyar, Karpuz, Marul ve Ispanak bunun akla ilk gelen örneklerdir.

Tüccar, vasıtası ile çiftçinin tarlasına kadar giderek ürünü tarladan pazara aktarmaktadır. Örtü altı üretiminde Antalya’nın Kumluca İlçesi nasılsa,ilçemiz içinde Taraşçı Kasabası aynı düşünülmelidir. Taraşçı da teknik ölçülere uygun seralar geliştirilmeye başlanmıştır. Kış döneminde (yeşil sebze-yeşil soğan-marul) İlkbahar,Yaz ve Sonbahar dönemlerinde ise her türlü sebze yetiştirilmektedir. Hiçbir enerji kullanılmadan yapılan seracılıkta amaç ; üretim sezonunu uzatabilmek, doğal şartlarda üretim yapılamazken üreterek karını artırabilmektir. Bu amaçla 1996 yılı içerisinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nın finans ettiği ve İlçe Tarım Müdürlüğünün teknik olarak desteklediği seracılık projesi aynı kasabada 15 adet metal aksamlı tip sera kurularak gerçekleştirilmiştir. İlçeye bağlı mikro klimaya sahip olan bazı köylerde de seracılık geliştirilebilecek durumdadır.

Son 2-3 yıldır bazı kişi ve köylerin öncülüğünü yapmakta olduğu tarla domatesçiliği ve karpuz yetiştiriciliği güneyli tüccarların ilçeye gelmeye başlaması ile İlçenin geleceği açısından ümit verici hale gelmiştir. Sulama projelerinin kurulması işletmeye açılması sonunda, yıllardır köy ve kasabaların belirli dar çevresinde yapılmakta olan sebzecilik, sınırlarını kırarak sulama sonunda, hububat ekilişinden başka bir ekiliş gerçekleştirilemeyen haşere ve hastalık açısından çok temiz olan sahalara kaymış olup hibrit tohumların üstün özellikleri ile birleştirilerek her açıdan üstün vasıflara haiz sebze üretimi başlamıştır. Bu üretim yıldan yıla artarak devam etmektedir. İlçemizin kültür arazileri içerisinde 739 hektar ile en son sırayı alan sebzecilik alanı, hiç de küçümsenecek bir miktar değildir. Sebze üreticisi ürettiği ürününü gerçek değerinde pazarlayabilir ise üretim bir kat daha artacaktır.